21. Kriebelbeestjes

De kleine helden van het bos

In een bos of heide leven niet alleen planten en grotere dieren, maar op en in de grond krioelt het van kleine diertjes die er misschien een beetje ‘eikes’ uitzien, maar die heel belangrijk zijn voor de natuur en de voedselkringloop.

We noemen ze vaak "kriebelbeestjes", maar in de biologie staan ze bekend als de detritivoren (afvaleters).

Als de schimmels de scheikundigen van het bos zijn, dan zijn deze beestjes de slopers en ingenieurs. Zonder hen zou het bos verstikken onder metershoge lagen bladeren en takken.

Hier is het verhaal van de verborgen helden onder onze voeten:

De Ondergrondse Slopers: De Wereld van het Bodemleven In één handje gezonde bosgrond leven meer organismen dan er mensen op aarde zijn. Dit leger van kleine wezens voert een gigantische operatie uit, want ze zijn onmisbaar voor het omzetten van "dood" materiaal in "vloeibaar goud" in de vorm van voedingsstoffen voor de bomen.

Regenwormen (De Ploegers): Zij zijn de belangrijkste bodembewerkers. Ze eten dode bladeren en trekken die mee de grond in. Terwijl ze graven, maken ze gangen die de bodem beluchten. Hun uitwerpselen zijn de meest vruchtbare mest die een boom zich kan wensen.

Pissebedden en Miljoenpoten (De Hakselaars): Dit zijn de 'voor-verwerkers'. Met hun sterke kaken malen ze taaie bladeren en dood hout fijn tot kleine snippers. Hierdoor vergroten ze het oppervlak van het afval, zodat schimmels en bacteriën er makkelijker bij kunnen om het verder af te breken.

Springstaarten en Mijten (De Micro-opruimers): Deze diertjes zijn nauwelijks met het blote oog te zien, maar ze zijn er met miljoenen. Zij eten de schimmels en bacteriën op, waardoor de voedingsstoffen die daarin zitten weer vrijkomen voor de plantenwortels.

Spinnen, Duizendpoten en Loopkevers (De Politie): Zij vormen de roofdieren van de bodem. Door op andere insecten te jagen, houden ze de populaties in balans en voorkomen ze dat één soort de overhand krijgt.

Wist je dat? Een miljoenpoot kan in zijn eentje wel honderden grammen bladval per jaar verwerken. Zonder deze kleine bulldozers zouden de voedingsstoffen in een blad er jaren over doen om weer bij de wortels van de boom terecht te komen.

Hoe griezelig ook, het verlies van deze soorten kriebelbeestjes zou niet alleen de natuur maar ook de mensheid rechtstreeks treffen.

Dit onderstreept hoe essentieel het is om deze diersoorten te beschermen en hun leefgebieden te behouden